Dünya'da ve ülkemizde otel sınıflandırma sistemi
Doç. Dr. İsmet Esenyel

Doç. Dr. İsmet Esenyel

Dünya'da ve ülkemizde otel sınıflandırma sistemi

20 Haziran 2018 - 13:04

Dünya turizm endüstrisi en büyük ekonomik güç olmaya devam ederken, kendi içerisinde barındırdığı dinamizm ile terörizm faaliyetlerinin yarattığı olumsuzluklar dışında global lider olmaya devam ediyor.

Turizmdatabank'ın AB ülkeleri istatistik ofisleri, AB bölgesi turizm istatistiklerinden derlediği bilgilere göre, "otel istihdamında; 2016'da turizmde rekabet eden büyük destinasyonlar içinde yalnızca maalesef Türkiye gerileme yaşadı. Otellerde istihdam edilenlerin sayısı İspanya'da yüzde 15 dolayında gelişerek 400 bine yaklaştı.

Böylece İspanya, çalışan sayısında; Avrupa içinde Almanya'nın ardından ikinci sırada, kitle turizmi rekabeti açısından da ilk sırada yer aldı. Türkiye'nin 2016'da otellerdeki istihdam oranı bir önceki yıla göre yüzde 16 azalmıştı.2017 yılında Rusya krizinin bertaraf edilmesi ile tekrardan sektörel büyüme ve istihdam artışı sağlandı."

Dünya Ekonomik Forumu'nun her 2 yılda bir yayınladığı ve 136 ülkeyi güvenlik, temizlik ve kültür başlıkları altında değerlendirdiği seyahat ve turizm rekabet endeksi zirvesine bu yıl da İspanya oturdu.

Dünya Ekonomik Forumu tarafından oluşturulan seyahat ve turizm rekabet endeksinde 136 ülkenin güvenlik, sağlık, temizlik, fiyat - fayda dengesi, uluslararası topluma bakış açısı, turizm hizmetleri, ulaşım altyapısı ve doğal kaynakları değerlendirmeye alınıyor.

Bir önceki raporda 4. sırada yer alan ABD yeni raporda 6. sıraya düştü.

Bir önceki raporda da olduğu gibi Avrupa yine turistler için en cazip rota oldu.

******

Dünya Ekonomik Forumu seyahat ve turizm rekabet endeksi 2017 raporunda ilk 10'a giren ülkelerden 6'sı 2016 yılında dünya çapındaki 1.2 milyar turistten 620 milyonunu ağırlayan Avrupa'da yer alıyor.

Bu arada ilk kez ülkemizin de Turizmde rekabetçiliği ölçüldü hatırlanacağı üzere ve bunu da Turizm ve Çevre Bakanlığı sitemizde de geçen yıl yayınladık ...

Geçen yıl Yaşanan son terör olaylarına rağmen Avrupa'nın birçok ülkesi hakkında yukarıdaki ülke sıralamaları da gösteriyor ki sağlık, temizlik, kültürel zenginlik ve güvenlik konularında olumlu görüş belirtildi.

Güvenlik sorunu yaşayan ülkeler fiyat-fayda dengesi ile dengelenerek üst sıralara yükseldi.

İspanya kültür, doğal kaynaklar, turizm hizmet altyapısı ve hava taşımacılığı üstünlüğü ile listenin birincisi oldu.

İspanya'yı güvenlik sorunlarının yüksek olduğu Orta Doğu ülkelerinden ziyaret eden turist sayısında da önemli artış olduğu belirtildi.

2015 ve 2016 yıllarında yaşadığı terör olaylarına rağmen Fransa kültür ve hava yolu bağlantısı konularında artı puan alarak listede ikinci konumunu korudu.

Fransa, yaşanan terör olayları sebebiyle otel ve uçak biletlerinde indirim yapmak durumunda kaldı ve fiyat-fayda dengesi bu sayede Fransa'ya artı puan kazandırdı.

 

Ülkemizde yapılan 2012 Oteller Tüzüğü

Yaptığım bu genel turizm bilgileri sonrasında özellikle son zamanlarda ülkemizde oluşmaya başlayan bazı kavram kargaşalıklarının önüne ve bilgi kirliliklerine bir son vermek istiyorum. İster turizm geçmişi olsun veya olmasın , turizm sektörüne ilgi duyan herkeste (yerli yabancı yatırımcı) kafalarda bazı soru işaretleri oluştu .

Özellikle bu soru işaretlerinin başında gelen bazı tanımların yetersizliği ve veya günümüz şartlarına göre tekrardan revize edilmesi gerekliliğinden kaynaklanıyor açıkçası.

Ülkemizde yapılan 2012 Oteller tüzüğünün amacı tüzükte belirtildiği gibi " otellerin geliştirilmesi, günün şartlarına uygun hale getirilmesi, otellerin asgari niteliklerini belirleyerek sınıflandırılması ve aynı gruptaki tesisler arasında standart birliğinin sağlanması ve kalitenin yükseltilmesidir."

Gerçekten de çok güzel bir tanım ama gelişen otelcilik sektörümüze göre bazı tanımların da değişmesi kaçınılmaz ..

Bu tüzüğün on yedinci sayfasında belirtilen sınıflandırma çeşitleri esaslarında noktasına virgülüne dokunmadan yazıyorum

"Yıldızlı otellerin asıl fonksiyonları müşterilerin geceleme ihtiyaçlarını sağlamaktır. Bu hizmetin yanında, yeme-içme, eğlence ihtiyaçları için yardımcı ve tamamlayıcı birimleri de bünyelerinde bulundurabilirler Yıldızlı oteller, bu tüzük'te belirtilen genel niteliklerin yanı sıra yıldız sınıflarına göre özel nitelikler taşırlar. Yıldızlı oteller 1 (bir) yıldızlı oteller, 2 (iki) yıldızlı oteller, 3 (üç) yıldızlı oteller, 4 (dört) yıldızlı oteller ve 5 (beş) yıldızlı oteller olarak sınıflandırılırlar." Ayrıca sırası ile Tatil Köyleri, Turistik Bungalovlar , Apart oteller ve Butik Otellerin de tanımları var , özel belgeli oteller , sağlıklı yaşam evleri , yöresel evler , turistik pansiyonlar , turistik konutlar , kampingler gibi tanımlar ve standart kriterleri açıkça hepsinin ayrı ayrı belirtilmiş. Bu aşamada belirtmeliyim ki ; Kuzey Kıbrıs ölçeğindeki küçük bir ülkeye bu kadar çok detaylandırma ve sınıflandırma gerçekten de gerekli miydi ? Bence kafa karışıklığına yol açan en önemli konulardan bir tanesi de bu

Güneyli komşularda benzer tanımlar var yine de bu kadar teferruatlı değil. Diğer bir yandan onların bu tanımlara uyan tesisleri gerçekten de var ( Ör Trodos Dağ evleri , Akamas Agro özel turizm evleri vs )

Burada açıkça belirtmekte fayda var ; onların tanımlarının içerikleri çok farklı ve bizdeki tüzük içerisinde değişmemiz gerekli olan en önemli unsurlardan bazıları da bu tanımlar ..

Bu makalemin ana konuları olacak olan beş yıldız otel tanımlarının yanında, butik otel tanımını da inceleyecek olursak bazılarının da gerçekten tam da doğru tanımlar olmadıklarını açıkça görebiliriz. Örneğin

" Bakanlıkça desteklenmeleri uygun görülen ve bu Tüzük'te belirlenmiş olan nitelikleri tam olarak sağlayamayan, ancak yapısal özeliği, mimari tasarımı, tefriş, dekorasyon ve kullanım malzemesi yönünden özgünlük arz eden, işletme ve servis yönünden üstün standart ve yüksek kalitede olan, deneyimli veya konusunda eğitimli personel ile kişiye özel hizmet verilen en az 20 yataklı otellerdir.

(2) Butik oteller aşağıda belirtilen nitelikleri taşırlar

(A) Modern, reprodüksiyon, antika gibi özelliği olan mobilya ve

malzemeler ile tefriş ve dekorasyon,

(B) Beş yıldızlı otel odaları için belirlenen nitelikleri taşıyan

konforlu odalar,

(C) Kapasiteye yeterli kabul holü, kahvaltı salonu, oturma salonu,

bar,

(D) En az beşer adet sıcak ve soğuk yöresel yemekler ile tatlı

çeşitlerinin sunulduğu alakart hizmeti verilen restoran,

(E) Yönetim odası,

(F) Genel mahallerde ve yatak odalarında klima sistemi,

G) Çamaşır ve kuru temizleme hizmeti,

(H) Oda sayısının P (yüzde elli)'si oranında otopark hizmeti.

(I) Yüzme havuzu ve çocuk havuzu,

(J) 24 saat oda servisi,

(K) Odalarda boy aynası ve bornoz,

(L) Odalarda diş temizlik kiti, tek kullanımlık terlik, dikiş kiti,

ayakkabı sileceği, ayakkabı cilası, makyaj temizleme pamuğu, vb. en az beş adet amblemli malzeme.

Gördüğünüz gibi Otelci gözlüğü ile de , akademi gözlüğü ile mutlaka değişiklik yapılması gerekli tanımlar... Sanki aranan niteliklerde beş yıldız otel kriterleri.. Aslında sanki değil B maddesinde de açıkça bu belirtilmiş.

Dünyanın birçok butik otelinde kaldım hiçbirinin ne yetişkinler için ve çocuklar için havuzları , diş temizlik kiti , boy aynası , bornoz , hepsinden önemlisi 24 saat oda hizmeti yoktu . Bu gibi tanımlar inanın ki yatırımcıyı da zorluyor ve mutlaka bu tanım ve kriterlerin değişmesi için adım atılacak .

2008 yılında Avrupa komisyonunun Paris'te aldığı karar gereği AB ülkeleri içerisindeki otel sınıflandırmalarının standart bir yapıya dönüştürülmesi için Belçika , Bulgaristan , Yunanistan, Latvia, Polonya Romanya ve İspanya ' dan oluşan üyelerin katılımı ile Güney Kıbrıs AB koordinasyon komitesi ve Kıbrıs Rum    Turizm Organizasyonunun önderliğinde bir komisyon kuruldu . Bu komisyonun yaptığı bir yıllık çalışma neticesi ise 2009 yılında Lefkoşa'da yayınlandı . O dönem üye olan 29 ülkenin teker teker açıkladığı otel yıldızlama ve sınıflandırma sistemlerine bakıp inceledim. İsteyenler de ECC-net " Hotel Classification System " yazıp inceleyebilir.

 

Beş yıldızdan daha ötesi var mı?

Gronros 2000 ve Zeithaml 2006 yıllarındaki makalelerinde belirttikleri üzere bazen talepler sizleri beş Yıldız'ın üzerine de çıkabilme kabiliyetini de gösterebiliyor. Yaptıkları araştırmalarda otellerin sınıflandırmalarından kaynaklı bir misafir memnuniyeti olmadığı memnuniyetin misafirin beklentilerinin direk otelin kabiliyetleri ile karşılanıp karşılanmadığı ile alakalı olduğunu belirttiler. Bazen deriz ya üç yıldızlı otel ama beş yıldız servis. İşte bu tam da açıklanması gerekli olan nokta. Avrupa kıtasında 1-5 yıldızlı Sınıflandırma Amerika'da ise 1-5 Diamond ( Elmas ) sistemi var . Bu arada her ülkenin kendi iç kategorilerinde ( 1-5 yıldızlı otel ve diğer tesisler ) için standartlar oluşturulmuş durumda. Özellikle AB şemsiyesindeki ülkeler için bunlar gerçekten de standart hale getirilmiş. Ancak iki ülke var ki beş yıldızlı otel standartlarının üzerine bir yıldız daha değil de birer kategori daha eklemiş durumda. Bu iki ülke İtalya ve İspanya. İspanya " Superior " Class, İtalya ise Deluxe " kavramlarını koymuş. Bu arada Güneyli komşularımız ise Apart otellere A, B, C sınıflarının yanına Deluxe koymuş.

Şimdi bizim ülkemizde esas karışıklık nerede? Diye bakacak olursak 5 Yıldız'dan farklı bir sınıflandırma var mı diye soruluyor? Kimler tarafından  Yatırımcılar ve otel işletmecileri bu işin başını çekenler. KITOB yasasında da böyle bir sınıflandırma yok ama misafir odaklı ve misafirin tüm isteklerini fazlası ile hizmet anlamında karşıladıklarına inanan oteller 2012 oteller tüzüğü dışında bir pazarlama unsuru olarak benzer sıfatları kullanıyorlar. 2012 Oteller Tüzüğü bu tip sınıflandırmalara da şimdiki şekli ile olanak sağlamadığı için ülke olarak bu tip belgeler verilmiyor. Bu arada. Şehir Planlama Dairesi beş yıldız otel teşviklerini inşaat anlamında beş yıldız ve üstü diye ayırmış ve ona göre metre kare başına teşvik verir durumda.

Bu ayrışım temelde sınıflandırma belgesi anlamında nasıl  İtalya ve İspanya'da bu kategorilerde sınıflandırılan otellerin toplam oda sayısının en az 'u suite olmak zorunda ... Yani 2 yatak odası ve bir ayrı salon . ( min 90 m2 ) Yani üç yüz odanın en az otuz odası suite olmak zorunda.

Açıkça belirtmeliyim ki ; ülkemizdeki Otel yatırımları özellikle son 8-10 yıl içerisinde yapılanlar hem sağladıkları fasilite hem de verdikleri hizmetler göz önünde bulundurulduğunda gerçekten de üst sınıf oteller ...

Güneyli komşular bu yeni tesislerin ne kadar da bizim sektörümüzün kalitesinin artırdığının farkında ve bunun da farkındalar ..Peki bu oteller arasında böyle bir kategori ve farkındalık yaratmak mümkün mü? Evet tabii ki...   Amerika'yı tekrardan keşfetmeye gerek yok . Gerekli çalışmalar bu doğrultuda yapılacak .. Bu arada bazen duyuyoruz yedi yıldız otel vs ... Böyle bir kategori dünya otelcilik literatüründe yok sadece sembolik olarak isimlendirilen, verdikleri hizmet anlamında öyle konuşulan oteller.

Ülkemizin turizm sektöründeki gelişim ve ilerleme her anlamda ileriye gitmek zorunda. Yapacağımız mevzuatlardaki iyileştirmeler de mutlaka bu gelişime ayak uydurabilecek konumda olmalı. Devlet mekanizmaları yatırımcıların ve turizm sektörünün tüm kesimlerinin faydasına olacak şekilde hazırlanmalı.

Burada görev de tabii ki bizlere düşüyor ..

Turizm dolu günler bizim olsun

THE TRAVEL & TOURISM COMPETITIVENESS INDEX 2017 RANKING

COUNTRY/ECONOMY  RANK  SCORE  CHANGE SINCE 2015

 

SPAIN  1  5.43  0

FRANSA  2  5.32  0

ALMANYA  3  5.28  0

JAPAN  4  5.26  5

UNITED KINGDOM  5  5.20  0

UNITED STATES  6  5.12  -2

AUSTRALIA  7  5.10  0

ITALY  8  4.99  0

CANADA  9  4.97  1

SWITZERLAND  10  4.94  -4

YORUMLAR

  • 0 Yorum
Henüz Yorum Eklenmemiştir.İlk yorum yapan siz olun..

Son Yazılar