Seçmenlerin Oy Verme Davranışı
Mehmet Salkım

Mehmet Salkım

Seçmenlerin Oy Verme Davranışı

20 Mart 2019 - 10:36

Demokrasi halkın kendi kendini yönetmesi anlamına gelir. Demokrasinin birçok modeli mevcuttur. Bunlar;  Doğrudan Demokrasi, Temsili Demokrasi, Yarı Doğrudan Demokrasi, Katılımcı Demokrasi ve Radikal Demokrasi gibi beş modeli vardır.  Bu demokrasi modelleri içerisinde, Türkiye’de de uygulanan, Temsili Demokrasi’de toplumu kimin yöneteceği seçimler sayesinde belirlenmektedir.

Halkın kendisini yönetecek temsilcileri oyuyla belirlemesi olarak tanımlanan seçimler,  bir kaç alternatifler arasından sadece birini tercih etmeyi gerektirmektedir. Bu tercih işlemi ise, bilindiği gibi oy ile belirtilmektedir. Seçimlerde oy kullanılması kişinin serbest iradesidir. Ancak bireyler oy kullanırken, farklı nedenlerle farklı kriterleri dikkate alarak oy kullanmaktadırlar. Bu kriterlerin neler olduğu sorusu siyaset bilimcilerin ve araştırmacıların gündemini yoğun biçimde meşgul eder.

Yerel seçimler, demokrasinin ‘eşitlik ilkesi’ gereği, halkın yönetimde söz sahibi olması ve yerel düzeyde yasama-yürütmenin devam etmesi amacıyla yapılmaktadır. Bir bakıma genel seçimlerin yerel düzeyde yapılanı da denilebilir.  Genel seçimlerden iki temel farkı vardır,  beş yılda bir yapılması ve belirli bir yer ile sınırlı olmasıdır. Yerel seçimler, yerel iktidarın belirlenmesi ve halkın kimler tarafından yönetilmeyi istediğinin ortaya konması açısından önemlidir.

Peki seçmenler neye göre adayları seçer? Ya da adayların hangi vaadine göre oy verir? Bilindiği gibi seçmenlerin oy verme psikolojisi etkileyen sınıf, din, cinsiyet, eğitim gibi birçok faktör vardır. Bunlar dışında en önemli faktör ise ülkenin içinde bulunduğu ekonomik şartlar, kişinin ekonomik durumudur. Günümüzde ekonomik koşullar seçmenin oy tercihlerini etkileyen ana faktör olduğu araştırmacılar tarafından kabul görülmüştür.

Hepimiz siyasi gündemi arkadaşımızla, eşimizle, dostumuzla değerlendirmişizdir ya da yerel seçimler hakkında bir düşüncemiz vardır. Size soruyorum bu konular hakkında konuştuğunuz kişi en çok hangi faktörden etkilenmiş? Kesin ekonomidir, şaşırmam. Çünkü bireyler kendi çıkarlarını en üste koyarak bir işe kalkışır. Bu oy verme dahi olsa böyledir. Oy verirken de çıkarlarına hangi parti veya aday hizmet ediyorsa ona oy verecektir. Aksi takdirde seçmen eğer oy verdiği veya vereceği partinin yetersizliğini görürse siyasi tercihini kolayca değiştirebilir, garipsenecek bir durum değildir. Seçmenin gündemindeki konuları göz önünde bulundurmasının ve bu doğrultuda oy kullanması rasyonel bir davranıştır.

Adaylarda buna göre hareket eder ve adaylar seçmenlerin veya grupların spesifik taleplerini değil, genel tercihlerini yansıtmak amacıyla hareket ederler. Partilerde seçim zamanında projeleri genelde ekonomi üzerindendir. ? Parti gözetmeksizin tüm adaylar ve partiler böyle.  İstanbul BB, Ankara BB Adaylarının veya başka illerin adaylarının projeleri ekonomi üzerinden değil midir? Hatta ve hatta adayların karakteristik davranışları seçmenlerin beklentilerine göre değişiklik gösterecektir.  Dünyanın neresine giderseniz gidin, her yerde her zaman seçimler öncesi partilerin vaatleri ekonomiktir. Seçimlerden önce asgari ücretin iyileştirilmesi dünyanın her yerinde vardır. Yerel seçimlere örnek gösterilebilecek en güzel örnek İstanbul seçimleridir herhalde. Adaylardan biri 5 yılda 200 bin insana iş bulacağını söylerken, bir diğeri ise 500 bin kişiye iş bulacağının sözünü veriyor. Ve daha nice vaatler… Sanırım bu örnek, tüm yazının özeti oldu…

YORUMLAR

  • 3 Yorum
  • Kaan Sadun
    1 ay önce
    Türkiyede kurulduğu günden beri demokrasinin gerçek anlamda oturmadığını söylemek mümkün zira Türkiyede ideolojiye göre değişen bir yarı demokrasi-yarı monarşik bir sistem mevcut gibi. Tam anlamıyla demokrasi için demokrasiye engel olan Anayasal düzenleme mevcut değil. Çünkü anayasa maalesef demokrasiyi Türkiyede dar bir çerçeveye sıkıştırıyor bunu sonucuda imparatotluk müvesi olan Türkiyedeki bütün kesimleri kucaklamayan bir yapı göze çarpıyor. Bu yüzden onlarca siyasi parti kuruluyor cünkü her kesim yada düşünce demokrasiyi kendisine göre yorumlamaya çalışıyor. Bunun yegane çözümü imparatorluktan doğmuş diğer modern ülkelerdeki demokrasi yapılarını örnek almak mesela İngiltere. v.b.
  • Adnan
    1 ay önce
    Güzel bir konuya deginmişsin tebrik ederim.
  • İrem erdoğan
    1 ay önce
    Kaleminize sağlık.

Son Yazılar